نشریات غربی پس از اعلام كاندیداتوری سیدمحمد خاتمی در دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران با انتشار گزارش‌ها و تحلیل‌های متعددی به زوایای مختلف حضور رئیس جمهور سابق ایران در میدان رقابت با رئیس جمهور كنونی،آرایش سیاسي در داخل و نیز تاثیر آن بر روابط ایران و آمریكا پرداختند.

روزنامه واشنگتن‌پست نامزدی سیدمحمد خاتمی در انتخابات آتی ریاست جمهوری را چالشی جدی برای محمود احمدی‌نژاد خوانده و اشاره می‌کند: «با وجود آن‌که این هر دو از ساز و کار اسلامی حکومت در ایران به رهبری آیت‌الله خامنه‌ای حمایت کامل می‌کنند، اما تفاوت‌های روشنی در اموری از قبیل سیاست خارجی، مواجهه با اقتصاد بیمار ایران و اجرای قوانین اسلامی در جامعه دارند».

به نوشته این روزنامه آمریكایی، در دوره احمدی‌نژاد تلاش برای جامعه عمل پوشاندن به قوانین اسلامی در جامعه شدت یافت و در مقابل هنر، موسیقی و سینما تحت کنترل دولتی سختگیرانه‌تری نسبت به دوره ریاست‌جمهوری خاتمی قرار گرفتند.

واشنگتن‌پست به نقل از سیدمحمدعلی ابطحی معاون دوران ریاست جمهوری خاتمی می‌نویسد: حضور خاتمی در تقابل با سیاست‌های خارجی و داخلی احمدی‌نژاد خواهد بود و فضای انتخابات را دوقطبی خواهد کرد.

این روزنامه اشاره می‌کند که خاتمی در دو دوره ریاست جمهوری خود به تشنج‌زدایی با غرب پرداخت و ایران با تعلیق موقت غنی‌سازی اورانیوم در مقابل دریافت مشوق‌ها از غرب موافقت کرد، گرچه دو طرف هرگز بر سر این‌که چه مشوق‌هایی ارائه شود به توافق نرسیدند. در مقابل از زمان به قدرت رسیدن احمدی‌نژاد، ایران در حرکتی که از سوی رهبران روحانی این کشور حمایت شد، غنی‌سازی اورانیوم را از سر گرفت.

روزنامه فایننشال‌تایمز هم در گزارشی نوشته است: اصلاح‌طلبان در انتخابات آتی با دشواری مواجه خواهند شد، چراکه به اعتقاد برخی تحلیلگران و دیپلمات‌ها، محمود احمدی‌نژاد به این دلیل که مورد حمايت رهبران نظام است بار دیگر پیروز انتخابات آتی خواهد بود.

با این حال، این روزنامه بریتانیایی به نقل از فعالان سیاسی اصلاح‌طلب می‌نویسد احتمالاً نظام اسلامی با برگزاری انتخاباتی آزاد درصدد ارسال نشانه‌های مثبتی برای آمریکا خواهد بود.

گاردین دیگر روزنامه بریتانیایی نیز با انتشار گزارشی از اعلام کاندیداتوری خاتمی در انتخابات آتی ریاست جمهوری، درباره تاثیر پیروزی رییس جمهور سابق بر روابط ایران و آمریکا می‌نویسد:" در یک سناریوی خوش‌بینانه اگر سیدمحمد خاتمی بتواند دوباره به مقام ریاست جمهوری برسد، می‌تواند همان کسی باشد که باراک اوباما رییس جمهور آمریکا خواستار باز شدن مشت‌هایش و بهبود روابط متشنج شده بین اوبا غرب شده است."

گاردین به نقل از محمد آریان‌فر كه او را یكی از متحدان نزدیک خاتمی خوانده، می‌نویسد: شانس پیروزی خاتمی در انتخابات آتی با توجه به مسائل اقتصادی دولت محمود احمدی‌نژاد بالاست و مردم هم اکنون تمایل بیشتری به اصلاح‌طلبان پیدا کرده‌اند. حتی بیشتر مردمی که از طبقات پایین جامعه هستند و قبلا از احمدی‌نژاد حمایت می‌کردند امروز از سیاست‌های دولت نهم ناخشنودند. نتایج نظرسنجی‌های غیررسمی حاکی از پیشتازی 2 بر 1 خاتمی بر محمود احمدی‌نژاد است. اما خاتمی برای پیروزی خود در انتخابات آتی نیازمند حضور گسترده مردم در انتخابات است.

روزنامه آلمانی "نویس دویچلند" هم در گزارشی با اشاره به سی سالگی انقلاب اسلامی می‌نویسد: حکومت ایران در حال حاضر در مقابل یک انتخاب قرار گرفته است: انتخابی که ابتدا در عرصه‌ سیاست خارجی نمود می‌یابد. آیا حکومت می‌تواند خود را از انزوای بین‌المللی به درآورد؟ اگر محمد خاتمی دوباره‌ رئیس جمهور شود، این شانس وجود دارد.‌ عبدالله رمضان‌زاده، سخنگوی کابینه در زمان ریاست جمهوری خاتمی می‌گوید: با خاتمی ممکن است بتوانیم به انزوا و تحریم‌ها پایان دهیم.

روزنامه‌ آلمانی‌زبان "دی‌ولت" بعید نمی‌داند که خاتمی پیروز شود، اما می‌نویسد: «او اگر پیروز شود، همچون گذشته، عرصه‌ تنگی برای بازی دارد. خاتمی در دوره‌ی ریاستش کوشید علی‌رغم مقاومت‌های داخلی یک دموکراسی اسلامی را پیاده کند، اما سرانجام مقابله‌ محافظه‌کاران افراطی، كار او را به شکست کشاند».

نویسنده‌ "دی‌ولت" این اطلاع را به خواننده‌ خود می‌دهد که محافظه‌کاران افراطی به‌ویژه در شورای نگهبان نقشی تعیین‌کننده دارند و این شورا مقدرات انتخابات را در دست دارد. به نوشته این نشریه آلمانی، با وجود این، شانسی واقعی برای پیروزی خاتمی می‌بیند و دلیل می‌آورد که او هنوز محبوب است و رقیب اصلی‌اش، احمدی‌نژاد، در سیاست اقتصادی خود شکست خورده است.

 بهمن نیرومند هم در روزنامه‌ی آلمانی "تاتس" پیروزی خاتمی را غیر ممکن نمی‌بیند، اما به آن چندان هم امیدوار نیست، به دلیل این که مراکز قدرت پشت احمدی‌نژاد را گرفته‌اند.

نیرومند می‌نویسد که اگر خاتمی پیروز شود، با انبوهی از مشکلات مواجه خواهد بود: «وضعیت اقتصادی فاجعه‌بار، روابط خارجی غیر منسجم، دستگاه اداری ناتوان و چیزهای دیگری از این دست، که حل آن‌ها تشریک مساعی کل رهبری دولتی را می‌طلبد».

روزنامه‌ آلمانی "مرکیشه آلگماینه" نیز این نظر را مطرح می‌کند که خاتمی طرف گفت‌وگوی خوبی برای غرب است، اما در زمینه‌ی کشمکش اتمی مشکلی را حل نخواهد کرد. مقبولیت جهانی‌ خاتمی، او را برای مخالفان محافظه‌کارش هم جذاب می‌سازد، جذاب از این نظر که با آمدن او می‌توانند امیدوار باشند که غرب به تهران فرصت بیشتری برای مذاکره بدهد. از این نظر "مرکیشه آلگماینه" خاتمی را شانسی برای تهران می‌بیند.

منبع: جمهوریت